Yrd.Doç.Dr. Huriye Şükran KURUOĞLU

Kadın Medyada Nasıl Yer Alıyor?

Günümüz Türkiye medyasında kadının nasıl ve hangi biçimlerde yer aldığı konusunun daha iyi irdelenebilmesi için toplumsal yapı içindeki kadının konumuna geçen yazımızda kısaca değinmiştik. Bu yazımızda kaldığımız yerden devam edip bu konuyu noktalayacağız.

1980 sonrası dönem, toplumun depolitize edilmesi açısından haklı olarak eleştirilse de, çevre ve kadın gibi bazı hareketlerin canlandığı ve sesini yükselttiği bir süreç olma özelliğini de taşımaktadır. Ağır aksak da olsa, yaklaşık yirmi yıldır ülkemizde kadınların kamusal alanın bazı aşamalarında yer almaya başladığı ve kadın erkek eşitliği konusunda belli adımların atıldığı görülmektedir. Ancak bilindiği gibi yüzyılların birikimi olan zihniyetlerin tamamen değişmesi için uzun zaman geçmesi ve bu zaman içinde de emek ve mücadelenin verilmesi gerekmektedir.

Çıkış noktamızın içinde, tüketim toplumu ve kitle toplumu olarak da tanımlanan günümüz toplumunun özellikleri kadar, temelinde bu zihniyetin de yer alması kaçınılmazdır. O nedenle olayları değerlendirirken bu iki bakış açısının ıskalanmaması gerekir.

Çoğu kez haber ve nesnellik ilişkisinde yapılan değerlendirmelerde de ifade edildiği gibi herhangi bir konuyu değerlendirirken ne söylendiği kadar ve hatta ondan da fazla ne söylenmediği de önemli bir kriter olabilmektedir. Aynı şey medyanın kadına bakışı için de geçerlidir. Kitle kültüründeki kadınlık imgelerinin en önemli özelliklerinden biri; ortaya koydukları değil, gizledikleridir. Eğer kadın ev, aşk ve cinsellik anlamına geliyorsa bu anlama gelmediği şeyler genel olarak para, iş, sınıf ve siyasettir ve bu araçların içindeki haber, reklam, film vb. yerlerde "görünen" ya da "yer alan" kadınlara genel olarak baktığımızda da bu zihniyete paralel bir tablo ortaya çıkar. Yanısıra, biraz daha dikkatle bakıldığında da tam bir tüketim toplumunun karşımıza çıktığı görünür.

Hangi program, yazı, araç, görüntü olursa olsun, medyada kadının yer alma biçimlerinin şu başlıklar altında toparlamanın mümkün olduğu görülür:

• Şiddete maruz kalan kadın
• Zavallı, korunmaya muhtaç kadın
• Cinsel obje olarak kadın
• İyi eş
• İyi anne
• Kötü eş
• Kötü anne
• Yuva yıkan ahlaksız kadın
• Tüketen kadın
• Tükettiren kadın

Kadının, "kadın" olarak cinsel kimliğinin yanısıra bir "insan" olarak da kamusal alanda başarılı olması türünden örneklere ise ne yazık ki çok az rastlanmaktadır.

Bazı dizilerde bu tür örneklerle karşılaşmaya başlasak da kat edilmesi gereken yolun henüz başında olduğumuz aşikardır.

Gelecek sayıda pembe dizi olarak adlandırılan televizyon programlarını ele alacağız. Pembe dizi ve kadın ilişkisini ele alacağımız yazıda, hem bir pembe dizi izleyicisi olarak kadını, hem de dizide yer alan kadın oyuncuları inceleyeceğiz.

Gelecek sayıda buluşmak üzere. Özgürce kalın, sevgiyle kalın....